مقدمه: رقابت داغ در دنیای هوش مصنوعی
در حالی که جهان در میانهی موجی بیسابقه از توسعه و رقابت در حوزهی هوش مصنوعی قرار دارد، شرکت متا (Meta) به رهبری مارک زاکربرگ بیش از هر زمان دیگری وارد میدان سرمایهگذاریهای سنگین شده است. این شرکت در حال ساخت دو مرکز دادهی عظیم است و پیشبینی میشود طی سه سال آینده، بیش از ۶۰۰ میلیارد دلار در زیرساختهای مرتبط با هوش مصنوعی در آمریکا هزینه شود.
اما این هزینههای سرسامآور نهتنها باعث نگرانی والاستریت شده، بلکه سهام متا را نیز با سقوط شدید مواجه کرده است.
افزایش هزینهها و شوک سرمایهگذاران
طبق گزارش مالی اخیر متا، هزینههای عملیاتی شرکت نسبت به سال گذشته ۷ میلیارد دلار افزایش یافته و هزینههای سرمایهای به حدود ۲۰ میلیارد دلار رسیده است. این افزایش چشمگیر ناشی از سرمایهگذاری عظیم در زمینهی زیرساختهای هوش مصنوعی و جذب نیروهای متخصص است.
با وجود این هزینهها، هنوز درآمد قابل توجهی از بخش هوش مصنوعی نصیب شرکت نشده و همین موضوع باعث شده تا سهامداران نسبت به بازگشت سرمایه تردید پیدا کنند.
پاسخ زاکربرگ: هنوز در ابتدای مسیر هستیم
مارک زاکربرگ در تماس اخیر با تحلیلگران گفت:
«کار درست این است که سرعت توسعه را افزایش دهیم تا منابع محاسباتی لازم برای پروژههای جدید هوش مصنوعی فراهم شود. وقتی مدلهای پیشرفته جدیدمان آماده شوند، با فرصتهای عظیمی روبهرو خواهیم شد.»
اما این اطمیناندادنها تأثیر چندانی نداشت و ارزش سهام متا در همان هفته ۱۲ درصد سقوط کرد که معادل ۲۰۰ میلیارد دلار کاهش ارزش بازار بود.
آیا متا در مسیر درستی سرمایهگذاری میکند؟
با وجود اینکه متا در فصل اخیر بیش از ۲۰ میلیارد دلار سود خالص بهدست آورده، اما افزایش سریع هزینهها توجه بازار را به خود جلب کرده است.
تحلیلگران معتقدند که برخلاف گوگل، انویدیا یا حتی OpenAI، متا هنوز محصول تجاری قدرتمندی در حوزهی هوش مصنوعی ندارد.
در حالی که اوپنایآی (OpenAI) با چتبات معروف خود، ChatGPT، به یکی از سودآورترین سرویسهای تاریخ تبدیل شده، متا هنوز به دنبال یافتن محصولی مشابه است.
محصولات هوش مصنوعی متا؛ نوآوری یا آزمایش؟
متا تاکنون چندین محصول مبتنی بر هوش مصنوعی معرفی کرده است، از جمله:
- Meta AI — دستیار هوشمندی که بیش از یک میلیارد کاربر فعال دارد، اما هنوز رقیب جدی ChatGPT محسوب نمیشود.
- Vibes — ابزار تولید ویدیو با کمک هوش مصنوعی که تعامل کاربران را افزایش داده اما سود تجاری محدودی داشته است.
- Vanguard Smart Glasses — عینک هوشمند جدیدی که با وجود جذابیت فنی، بیشتر ادامهای بر پروژههای واقعیت مجازی متا است تا یک محصول تحولآفرین در هوش مصنوعی.
بهطور خلاصه، تمام این پروژهها هنوز در مرحلهی آزمایش هستند و به یک محصول تجاری پایدار تبدیل نشدهاند.
تلاش برای آینده؛ چشمانداز زاکربرگ از Superintelligence Lab
زاکربرگ تأکید کرد که در حال کار بر روی نسل بعدی مدلهای هوش مصنوعی در آزمایشگاه Superintelligence است و قول داد در ماههای آینده از محصولات جدیدی رونمایی کند.
اما همانطور که واکنش بازار نشان داد، سرمایهگذاران دیگر به وعدههای کلی بسنده نمیکنند. آنها به دنبال برنامهای مشخص برای بازگشت سرمایه هستند.
مقایسه متا با رقبای بزرگ هوش مصنوعی
شرکت میزان هزینه در هوش مصنوعی وضعیت فعلی محصولات بازگشت سرمایه (ROI)
متا (Meta) بیش از ۲۰ میلیارد دلار در مرحله آزمایشی نامشخص
اوپنایآی (OpenAI) حدود ۱۰ میلیارد دلار ChatGPT، DALL·E بسیار بالا
گوگل (Google) بیش از ۳۰ میلیارد دلار Gemini، Bard پایدار و در حال رشد
انویدیا (Nvidia) سرمایهگذاری زیرساختی تراشههای GPU سودآورترین در بازار
آیا متا میتواند از بحران خارج شود؟
واقعیت این است که متا هنوز به اندازهی رقبا محصول درآمدزا در حوزهی هوش مصنوعی ندارد. اما این شرکت دارای سه میلیارد کاربر فعال در شبکههای اجتماعی خود است، که میتواند بزرگترین مزیت رقابتیاش در آینده باشد.
اگر متا بتواند از دادههای گستردهی کاربران برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی دقیقتر استفاده کند، احتمال دارد در آینده به یکی از بازیگران اصلی این صنعت تبدیل شود.
جمعبندی: آینده متا در دستان هوش مصنوعی
سرمایهگذاریهای سنگین متا نشان میدهد که مارک زاکربرگ تصمیم گرفته آینده شرکت را به هوش مصنوعی و زیرساختهای محاسباتی گره بزند. اما تا زمانی که این سرمایهگذاریها به محصولی تجاری و سودآور منجر نشوند، فشار بازار بر او ادامه خواهد داشت.
بهبیان ساده، متا اکنون در نقطهای حساس از تاریخ خود قرار دارد:
اگر موفق شود، به یکی از رهبران هوش مصنوعی جهان تبدیل خواهد شد؛
اما اگر شکست بخورد، هزینهی آن میتواند یکی از بزرگترین ریسکهای مالی تاریخ سیلیکونولی باشد.
جدیدترین اخبار تکنولوژی و هوش مصنوعی را در سایت کافی نت بخوانید.