شکایت رسانههای بزرگ از گوگل؛ آیا AI Overviews قاتل وبسایتهاست؟
آغاز ماجرا: AI Overviews و تغییر رفتار کاربران
مدتی است که وقتی در گوگل جستجو میکنید، قبل از اینکه به لینکهای آشنای وبسایتها برسید، یک بخش جدید به نام AI Overviews (خلاصهسازی با هوش مصنوعی) بالای صفحه ظاهر میشود.
این خلاصهها معمولاً جواب پرسش شما را همانجا میدهند و دیگر لازم نیست روی لینکها کلیک کنید. برای کاربران این ویژگی خیلی راحت و سریع است، اما برای صاحبان رسانه و وبسایتها، تبدیل به یک کابوس جدی شده است.
چرا رسانهها نگرانند؟
وبسایتها هزینه و زمان زیادی برای تولید محتوا صرف میکنند و مدل درآمدی آنها بر اساس بازدید مستقیم کاربران است؛ چه از طریق تبلیغات و چه از راه اشتراکهای پولی.
وقتی کاربر بدون ورود به سایت، جواب خود را از خلاصهسازی هوش مصنوعی بگیرد، در واقع ترافیک سایت کاهش پیدا میکند و این یعنی کاهش مستقیم درآمد.
پنسکی مدیا علیه گوگل
یکی از اولین رسانههایی که علیه گوگل اقدام کرده، Penske Media است؛ همان شرکتی که مجلات معروفی مثل Rolling Stone و The Hollywood Reporter را در اختیار دارد.
این شرکت مدعی است گوگل با استفاده از جایگاه انحصاری خود در جستجو، وبسایتها را مجبور میکند محتوایشان برای AI Overviews هم استفاده شود. به زبان ساده، رسانهها میگویند:
«اگر میخواهید همچنان در نتایج جستجو دیده شوید، باید اجازه دهید گوگل محتوایتان را خلاصه و بازنشر کند.»
آمارهایی که نگرانکنندهاند
📉 رسانههای مختلف میگویند از زمان شروع AI Overviews، ترافیکشان به شدت کاهش یافته:
- Daily Mail: افت ۸۹ درصدی نرخ کلیک (یعنی از ۱۰۰ کاربر، فقط ۱۱ نفر وارد سایت میشوند).
- گزارش Wall Street Journal: کاهش بازدید در رسانههایی مثل Business Insider، The Washington Post و HuffPost.
- مطالعه Pew Research: وجود AI Overviews نرخ کلیک را تقریباً نصف میکند.
این اعداد نشان میدهند که موضوع فقط یک نگرانی مبهم نیست، بلکه واقعاً ضربه سنگینی به مدل کسبوکار رسانهها وارد شده است.
واکنش گوگل؛ دفاع یا انکار؟
گوگل میگوید این قابلیت نه تنها مضر نیست، بلکه به کاربران کمک میکند محتوای جدیدتری کشف کنند.
«خوزه کاستاندا»، سخنگوی گوگل در واکنش به شکایت پنسکی مدیا گفت:
«AI Overviews تجربه جستجو را بهتر میکند و فرصتهای تازهای برای دیده شدن محتوا فراهم میآورد.»
اما رسانهها میگویند این فقط یک بازی با کلمات است. وقتی ۸۹ درصد ترافیک از دست برود، دیگر «فرصت تازه» معنای چندانی ندارد!
حتی Gemini هم اعتراف کرد
جالب اینجاست که وقتی از Google Gemini (چتبات هوش مصنوعی گوگل) پرسیده شد آیا AI Overviews باعث کاهش ترافیک وبسایتها میشود یا نه، جواب داد:
«بله، به نظر میرسد AI Overviews باعث کاهش بازدید بسیاری از وبسایتها شده است.»
این تضاد میان حرف رسمی گوگل و پاسخ ابزار هوش مصنوعی خودش، کاربران و رسانهها را بیشتر بدبین کرده است.
تاثیر احتمالی AI Overviews بر وبسایتهای ایرانی
اگرچه هنوز این قابلیت بهطور کامل برای کاربران فارسیزبان فعال نشده، اما دیر یا زود وبسایتهای ایرانی نیز با همین چالش روبهرو خواهند شد.
- رسانههای خبری ایرانی: سایتهایی مثل خبرگزاریها و مجلات آنلاین که به تبلیغات وابستهاند، ممکن است با کاهش شدید بازدید مواجه شوند.
- وبسایتهای فروشگاهی و آموزشی: محتوای وبلاگی آنها که برای جذب کاربر از گوگل نوشته میشود، احتمال دارد مستقیماً توسط AI Overviews خلاصه شود و کاربر دیگر نیازی به کلیک احساس نکند.
- استارتاپها و تولیدکنندگان محتوا: بیشترین آسیب را کسانی خواهند دید که بخش زیادی از جذب مشتری یا کاربرشان از طریق ترافیک گوگل است.
از طرف دیگر، این اتفاق میتواند به وبسایتهای ایرانی یک هشدار جدی بدهد:
👉 تنها اتکا به ترافیک گوگل دیگر امن نیست. باید روی برندسازی، شبکههای اجتماعی، ایمیل مارکتینگ و وفادارسازی مشتری هم سرمایهگذاری کرد تا کاهش ورودی از گوگل، کل کسبوکار را فلج نکند.
جمعبندی: آینده جستجو به کدام سمت میرود؟
قابلیت AI Overviews برای کاربران عادی شاید یک پیشرفت باشد، اما برای ناشران و تولیدکنندگان محتوا، یک تهدید جدی است. اگر این روند ادامه پیدا کند، بسیاری از رسانهها مجبور میشوند به دنبال مدلهای درآمدی جدید بروند یا حتی به همکاری اجباری با گوگل تن دهند.
برای وبسایتهای ایرانی، این یک زنگ خطر است: وقت آن رسیده که وابستگی مطلق به گوگل را کنار بگذاریم و مسیرهای متنوعتری برای جذب کاربر ایجاد کنیم.
نکته پایانی برای وبسایتهای ایرانی
با توجه به تغییرات گوگل و اضافه شدن قابلیت AI Overviews، حتی وبسایتهای خدماتی و کاربردی مثل کافی نت آنلاین هم باید مراقب باشند. اگر کاربران پاسخهایشان را مستقیم از گوگل بگیرند، ممکن است ورودی به سایت کاهش پیدا کند. بنابراین راهکار آینده برای چنین سایتهایی، تمرکز بر خدمات اختصاصی، تجربه کاربری بهتر و ایجاد ارزش افزوده واقعی برای کاربر است؛ چیزی که هیچ خلاصهسازی هوش مصنوعی قادر به جایگزینی آن نخواهد بود.
برای نمونه، سایت cofeeenet.ir با ارائه خدمات آنلاین کافینت و پشتیبانی اختصاصی، مدلی از کسبوکار اینترنتی است که میتواند حتی در عصر هوش مصنوعی هم جایگاه خود را حفظ کند.
👉 به نظر شما اگر AI Overviews در جستجوی فارسی فعال شود، کدام نوع وبسایتهای ایرانی بیشتر آسیب میبینند؟ رسانههای خبری، فروشگاههای آنلاین یا وبلاگهای آموزشی؟